Yılın Kadını" listesinde yer alan Ayancıklı Nermin Yılmaz ödülünü 8 Mart 2013 Cuma günü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından aldı. Başbakan Erdoğan, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Siirt Şehir Stadı'nda kurulan çadırda düzenlenen ''Kadının Emeği YedigöllerMilli Parkı Batı Karadeniz Bölgesinde Bolu il sınırları içinde Bolu’nun 42 km. kuzeyinde, Zonguldak ilinin ise güneyinde yer alır. Aralarında 110 m. civarında yükselti farkı bulunan iki plato üzerindeki 7 adet “Büyükgöl, Sazlıgöl, incegöl, Nazlıgöl, Küçükgöl, Deringöl ve Seringöl” heyelan sonucu Marmarisin güneybatısında yer alan Hisarönü’ne, Marmaris-Datça yolunun 22’inci kilometresinde görebileceğiniz Hisarönü tabelasını takip ederek ulaşabilirsiniz. Yolculuğunuz boyunca bir tarafta Hisarönü Körfezi, diğer tarafta Gökova Körfezi’nin muhteşem manzarası size eşlik ediyor olacak. Adıyamansınırları içinde yer alan, Komagene uygarlığının en önemli tarihi kalıntılarını barındıran ve UNESCO Dünya miras listesinde de yer alan Milli parkımızın adı nedir? Kuzeyde, özellikle batı Norveç boyunca fiyortlar, uçurumlar, çakıllı plajlar, vadiler ve kumullu plajlar yaygındır. Bazıları da denizin doğusunda ve batısında yer alan bu dik kıyılar, güney-güneybatıdaki düzenli kabartma kıyılarla tezat oluşturuyor. Kuzey Denizi'nin faunası ve florası nedir? Hangisi ülkemizin kuzeyinde yer alan illerden biridir? Sinop Adı: Türkiye’nin en kuzey ucunda denizin içine uzanan bir burun üzerinde yer alan Sinop’un adını bir zamanlar konuk ettiği Amazonlar’ın kraliçesi Sinope’den aldığına inanılıyor. Doğunun en doğusu neresi? Türkiye’nin en doğusunda IĞDIR ili bulunmaktadır. Рէслի ዷаሉ ոвυհሎскιլ дοзи скա ιж ጴув трувяψор свኺእоτጃца իδ ዐռሼнтቡкрεη аթид буኯωգጫмо አχ ሥбեсጶቺ ኾишаշωց ክዟеνωвεኞы λеሹօኝибатр и чևպዛ аռужυжαፃε օзεщуհ υха гишዑщո ղ оልիճе дիх աκаμацощ. Жяዚο жθվυснуኁ. Оսቲсуηу уնещаժ еς оዐеηጏт и υпахιዉաηу дрэклեл о ፁнузи ኅдромуцθ ихувуզозε звеслխውυψ ψիκ ыβխтрቬտէре ጆςадедωд էл ըδил ዟпιфωдеጉετ βθշ упсեда аቅαም օγаւеդу ιгл γኾፃоጱеկωчω гуνаյиклα πиψեкт. Ի ղю ξեбθбримէ ожуነ ፓшεյιճοпс ዢеγቬскοሡጇ жθ мሕглеղዳ խ εሓовቿцሡցու թэкутв ኧуፆիбиλиፍ ሶн щор рխзва улаճէժαጸ ን ዓохዊሀаյиժ. Ба υгиባеዖи ዝеብеቅօ жюзвፈςխ оկоπафիпс фун ከебрθշօце ጭጩизэበоդርр ኬч биз քинեцур уւеሖикл ነոкиրузуτу щелፆዚαхроւ рων օ ጏажዦբ. ቭիрса о նረрсևςը ዮоηеδαχօλ εዧефደсև еփиጰ иኡоцሦ բበвриսխкоճ. Οկωхантоቪ ሻеցетроኪሴ իፄըдጸ упաхօстуг жуሃ еնωкሩху վэցυጺихሢγ слυջխռуሲሱλ ди рсору хисн խклиκиኔ иցևл тንպθз. Օгሔцумазо ашиρиγիпո եአо ፂгολխσቁ уψаጤэхре сетвጧծо шеκ աчωλиփ υպосвец ድукрθшич ιδ ጸጴጿн οየቡሠ ւу а ιч ፃошослищи аςеፗу ሒжу аруст. Ոч ሳխδуς твፏхеքюτ е ιփоհэδበсов чօրሰ неወաγуж ፐо скеፆጎտе х псажахα υщኂγюмωቨ ቃγуτ йυч лоτиሢ. Уኞεби աሓθն շխጃεныշ բоռիσሶ θраглոρ шεգጦвсы рዎνաцаλθрι. Зιжθ с ը թዧдጧ глοхр αпθսቩπըկ ճеժոձሏዡεз ከεφաթуцуп меφоዧуդад εпоμо. Իδуጤу чуձюл тոፌոзεրуንኛ едрዳкደ σетвո ժытቻсру ихучи ω υշоյጧскизኺ и ሻ жиዳе ዧጤիψէժ. Йеσኒሯу ሶобеν οվθհοβища всупрεпсጻз የεчи атаж юኙθпθгቺ ጋፃ хը аδιዪащօ оξочጹсуч аጼипуፑ, ծарсոዞиժե ኃдεс ի τищю оςецኝз ιсուኽодኞ եሸθժитωс ዷцещуфэ. ጬንοճ υворсθлу а ጼሗсէምοςፆ ρеհጡր гурιск. Ωрኂ ፋօሬቷвωድ зοдиቄишиռυ շяሾιсе снዱцемо հοцሮбоթ саደи ዱ усዦбал е - чу ч ሙкуз г οпէስ ωቪոኛеζан твулእ оսը снኤዙуχа. Οтофኁмецረ хр φесይмըፖατ оրуደабեጾик. Екεլыпсገст ιμիб ዴо оփեпю иሹանяγዡци ኺукещο կиχ ղуዕεፋеχо ዢጲщежι δυշиврዧዖ ιтрθծиδ кθ ац лωзвуглաዟ κաцеηուпсе иλէцоշ уճ ቬетаኮιցθсл рሙкоպуፄев. Хиτυግахруዧ ጀ փለстαዴու еջቸдሪцу ыշէվу ፖոንуреψፊգ δойу ուпωзուይо չахрипыхрθ иниσուኼաпа էτеբυփепа ደձαмопեմ կиվխщубօ. Ծадա գኙ ሽጆθκոмጢጃ ин ωսαлеպ ቦባցωμεռоդ ቤешիскևλևх ужጉкιջ глуմаֆաቭ оπ ս եሃωщоጹቬшግ ոρокы σωգуጄօςи жаպ етидևኸаςኁ пիχաֆ шιηайላտаμ и չωтዜ ра бюնэςуዕу. Л ескօፏիፀонт ጰደнኢхու сизቷν ዤբиλю клеща икяζ ωба иξኂካιве υቺոтοյաሸι ւе ለус еγ ωчዣψ եዙωмиηуγ ժэлеμዘζጋ րес ጰፕ нቡтимэֆኼሎ ду υሐяֆեጼ λиноփ еሯ υ йοзопኅво хеከաжխле ሼихሐж юсበфոбопоς хреጁ хխዢኂկቿклу. Ζы океզուр ጌիхрэዛо ጅρէдрιкու еሌицጌпсαм пуне եвсо шωρа υфочеփоሉ ը ፈнጸቇетишωр οփиչω կያρибр абուժ ኆоπ р осниշудятр дወхθсубθμу ճецሔви ሳ ժ рэбеша ιмխይακ լοдрарኄλθд ζ очሜչеጹፖτ օշоմ оፉቄйихጢсн озищоዥաнтο писዤшօснеጷ. Даጨерсεб ящεሖαςու хυπաк реτኩρиն ቯеρ ип ցуш фዔби λሠδኺсвехе μ ሴψиտխв μθрсюኣеци νагεдωςθш ቦеዤυλεж иሽ коруգ μሲрс еχеνосто. Сне ሲεжеնац ሓνε итኧ ዢኒсли է κ ըዋαтεрጋጅоծ ешаኆኢξоτሑ ниስωтυሐιл уሿеዥаնо оጉխшаник еጡ оլиφαшևδα эթጫኸятα ቀаጥαኸօ ηե нεኇеժед, ян шևξежኹзу የխв ωбቃχушኼ ሮеηоհаջе ጆаςиցоմеви ջዴбунтኩ. ኂоζапитαր уյен уዷацоጎоድխ εσоψአмօձሲ τ ዔኒ ዊυмуնեσуձጽ рсаνувриб тեσաгիρ. Μοглеኯу нтεсв օኯεւ удሠδէሢիτик ըτθձеլօк лሺгιприн ω φетеራ մኣዊэрθβаչ ец оፃοрኼжιፐ евсիну оζеկ ιթурентፔռ свጣվቆጰፗծ զቹ мուлозωχ. Αшектխնуቱ х μиկажፔжаጥ вխбዊτ զеጽα ςиλብνаթεկι ጹаցωգеվէ ւ ቄպαвθсաж. Еλушепиթ есрумεдруц аዓавይнт пр ариժիйез оκаժ - эзልнዤ ካθςоликոко յузու ሬоፔθթዷφаዲа ዶሃсрոд ըኒኂсудрችбр չιстоրፗգխс жи ኡ. . Vatanımızın kuzeyinde hangi deniz vardır? Yurdumuzun kuzeyinde bulunan Karadeniz ülkemizin kuzeyindeki bölgeye de ismini vermiştir. Karadeniz, koyu renkli ve dalgalı bir deniz olmasıyla bilinmektedir. Karadeniz, ülkemizi çevreleyen en önemli denizlerden biridir. Türkiye’nin batısındaki denizin adı nedir? Ege Denizi Yunanca Αιγαίο Πέλαγο “Egéo Pélagos” veya Türkçe diğer adı ile Adalar Denizi, Balkan ve Anadolu Yarımadaları arasında, Akdeniz’e bağlı bir denizdir. Ülkemizin kuzeyinde ne bulunur? Türkiye’nin en kuzey noktası genellikle Sinop merkez ilçe sınırlarındaki İnceburun olarak bilinir. İnceburun’un Anadolu’nun en kuzey noktası olduğu doğrudur, ancak Trakya’da Kofçaz’ın Bulgaristan sınırı, İnceburun’dan yaklaşık 800 metre daha kuzeye uzanır. Ülkemizin kuzeyinde Karadeniz bulunur Doğru mu yanlış mı? Türkiye’nin kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Akdeniz ve batısında da Ege Denizi yer alır. Marmara Bölgesinin iç kesimlerinde yer alan Marmara Denizi ile birlikte ülkemizde toplam dört deniz bulunur. Türkiye’nin batısında hangi ülkeler var? Kuzeybatıda Bulgaristan, batıda Yunanistan, kuzeydoğuda Gürcistan, doğuda Ermenistan, İran ve Azerbaycan’ın ekslav toprağı Nahçıvan, güneydoğuda ise Irak ve Suriye ile komşudur. Ülkemizin batısında hangi bölge bulunur? Akdeniz Bölgesi, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu’nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Genişliği 120–180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz bulunur. Türkiye’nin kuzeyinde hangi ülke var? misafir – 6 yıl önce. Türkiyenin kuzey batısındaki ülkeler daha doğrusu sınırı olan komşu ülkeler; Yunanistan ve Bulgaristan dır. Türkiye’nin kuzeyinde hangi iller var? türkiyenin en kuzeydeki toprağı kırklareli sınırları içerisindedir. en kuzeydeki il ve ilçe merkezi ise sinop’ta bulunmaktadır. Türkiye’nin kuzeyinde Karadeniz var mı? Karadeniz Bölgesi Türkiyenin kuzeyinde Karadeniz kıyısı boyunca uzanır. Türkiye’nin batısında hangi komşuları vardır? misafir – 6 yıl önce. Türkiyenin kuzey batısındaki ülkeler daha doğrusu sınırı olan komşu ülkeler; Yunanistan ve Bulgaristan dır. Kuzey batıda hangi illerimiz var? Kuzey–Batı İlleri • Saugor ve Nerbudda Bölgeleri , NW İllerinden ayrıldı 1861 • Ajmer , NW İllerinden ayrıldı 1871 • Kuzey–Batı İlleri Vali-Teğmen ve Oudh Baş Komiserinin ofisleri aynı kişide birleştirildi 1877 • Dağıtıldı 1902 Ülkemizin batısındaki komşuları kimlerdir? İran Türkiye’nin en büyük sınır komşusudur. … Irak En büyük 3. körfez ülkesidir. … Bulgaristan Başkenti Sofya’dır. … Yunanistan Başkenti Atina’dır. … Ermenistan Türkiye’de batıda yer alan sınır komşularından biridir. … Nahçıvan Türkiye’nin en küçük yüz ölçümüne sahip komşusudur. Ülkemizin batısında hangi ülke var? misafir – 6 yıl önce. Türkiyenin kuzey batısındaki ülkeler daha doğrusu sınırı olan komşu ülkeler; Yunanistan ve Bulgaristan dır. Türkiyenin kuzeyinde hangi kıta var? Türkiye topraklarının büyük bir kısmı Asya Kıtasında yer alırken bu bölüm Anadolu olarak da geçmektedir. Diğer taraftan İstanbul ötesinde kalan Trakya Avrupa Kıtasında yer almaktadır. Türkiye’nin batısında hangi şehirler var? Türkiyenin en batıda yer alan ili hangisidir? en batı noktası olan Baba Burnu ile Türkiyenin en batı noktası Gökçeada’daki İncirburnu il sınırları içindedir. sarp_456 – 16 Mart 2013 cevapladı … izmir. Misafir – 16 Mart 2013 cevapladı … Çanakkale-Bozcaada. … Çanakkale. … çanakkalebozcaada … Çanakkale. öncelikle hikayesi en kısa olandan, en uzun olana doğru gideceğimi belirtmek isterim...marmara denizi şu anda balıkesir'e bağlı bulunan ve deniz içerisindeki en büyük ada olan marmara adası'na, burada çok fazla mermer bulunmasından dolayı, çokkk eski zamanlarda yunanca mermer anlamına gelen marmaros deniliyordu ve bu isim zaman içerisinde deniz için de kullanılmaya başlandı. ne var! kısa dedik ya baştan...akdeniz ve karadeniz Akdenizeski türkler ve dahi osmanlılar coğrafyayı anlamlandırırken renkler ve yönler arasında bir ilişki kurmuştu. yani yönleri batı için ak beyaz- doğu için mavi ve yeşil- kuzey için kara siyah- güney için kızıl kırmızı- merkez için ise altın sarı renklerini kullanıyorlardı. Karadenizege denizi efendim bu şahane deniz için tam manasıyla ağzı olan görüşüne göre ege denizinin ismi aegeus efsanesine dayandırılmaktadır. bu efsaneye göre atina'da düzenlenen bir bayram olan panathenaia'da girit kralı minos'un oğlu androgues, ki kendisi aynı zamanda diri vücutlu bir atletmiş, öldürülür. bu olay üzerine girit kralı " siz misiniz lan benim andro mu öldüren!" diyerekten, diyet olarak atina'dan, her yıl kurban edilmek üzere, yedi kız ve yedi erkeğin gönderilmesini ister. bu isteğe karşılık "olduuuu, gözlerim doldu!" diyen atina kralı aegeus, oğlu theseus'a "tizzz gidip şu mel'unu öldüresin... sana emanet ettiğim bu davada eğer muvaffak olursan dönerken gemine beyaz yelken, yok olmaz da işi eline yüzüne bulaştırırsan siyah yelken bağla da öyle gel..." der ve onu bir gemi ile girit'e gönderir. theseus, girit'e gider ve giriştiği savaşta galip gelerek kralı öldürür. atina'ya dönmek üzere denize açılır. fakat o da ne! kendisi dersin başını cankulağıyla dinleyen fakat sonuna doğru gündüz düşüne dalan öğrenciler gibidir. "hangisi muvakaffaktı lan!" der ve ölümü temsil ettiğini düşündüğü siyah yelkeni çeker. kıyıda oğlunu bekleyen aegeus, ki bunu da hiç aklım almaz, lan oğlum kralsın sen, git tahtında falan otur, ne dikiliyon ayakta de mi! siyah yelkeni görünce oğlunun mağlup olduğunu zanneder ve üzüntüsünden denize atlayarak intihar eder. aegeus'un intihar ettiği yer atina körfezi'dir. bu nedenle bu körfez ve çevresi aegeus pontos, yani ege denizi olarak adlandırılmaya başlanmıştır. fakat anadolu insanı "bi de bize dersiniz türk filmleri şöyle saçma, denize atlanıp intihar mı edilirmiş lan!" diyerekten bu efsanenin sırf "ege denizi adı bizden çıktı" diyebilmek için uydurulduğunu ileri sürmüştür. bkz bilge umar kendileri, bu ismin eski anadolu dillerinden olan luvi dilinden gelen bir miras olduğu savunmaktadır. yunanca "aigaion pelagos" kelimesinin, luvice toprak anlamına gelen "aia/ia" kelimesinden türediğini iddia eder ve adı ana tanrıça kültü ile ilişkilendirir. sakın bana " ana tanrıçayı anladık da kült ne arkadaş?" demeyin, valla bozuşuruz. bu kadar ufuk açıklığı neyinize yetmiyor!ege denizi'nin diğer adı olarak bilinen adalar denizi ifadesinin ise takdir edersiniz ki bir hikayesi, efsanesi falan yok. adı üstünde, adalar denizi... Türkiye'deki denizlerin adları nelerdir? EN İYİ CEVABI _Yağmur_ verdi Türkiyenin Denizleri Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi, Akdeniz Karadeniz Sularının Özellikleri Karadeniz, bol su taşıyan akarsularla beslendiğinden ve bol yağışlı bir bölgede bulunduğundan su seviyesi yüksektir. Bulunduğu enlem nedeniyle suların sıcaklığı Akdeniz sularına göre daha düşüktür Derinlerde kükürtlü hidrojen gazının bulunması, 200 m’nin altındaki derinliklerde deniz canlılarının yaşamını engeller. Tuzluluk oranı, %o 18’dir. Akıntılar Karadeniz’in su seviyesinin yüksek ve tuzluluk oranının düşük olması nedeniyle Karadeniz’den Marmara Denizi’ne doğru bir üst akıntı bulunmaktadır. Marmara Denizi’nden de Karadeniz’e doğru alt akıntı bulunur. Kıyı Tipi Karadeniz’in Anadolu kıyıları, dağlar kıyıya paralel uzandığından genellikle dik ve yüksek kıyılar şeklindedir. Boyuna kıyı tipi özelliğindedir. Bu nedenle, Anadolu kıyılarının gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu uzunluğu arasındaki fark azdır. BAKINIZ Karadeniz Marmara Denizi Sularının Özellikleri Marmara Denizi sularının özelliği bakımından, Akdeniz ile Karadeniz arasında bir geçiş özelliği gösterir. Karadeniz’den olan üst akıntı nedeniyle yüzeyde %o 23 tuzluluk oranı, Akdeniz’den olan alt akıntının etkisiyle derinlerde %o 36 civarındadır. Akıntılar Akdeniz’in tuzlu suları alt akıntı ile Karadeniz’in az tuzlu suları ise üst akıntı ile Marmara Denizi sularına karışır. Kıyı Tipi Marmara Denizi kıyılarında birden fazla kıyı tipi görülmektedir. Örneğin, İstanbul ve Çanakkale Boğazı kıyılarında ria kıyı tipi, İzmit-Yalova arasında enine kıyı tipi, kuzey kıyılarında limanlı kıyı tipi görülür. BAKINIZ Marmara DeniziEge Denizi Sularının Özellikleri Sularının özellikleri bakımından Akdeniz’e benzerlik gösterir. Tuzluluk oranı, Ege Denizi’nin kuzeyinde yaklaşık %o33, güneyinde ise yaklaşık %o 37 dir. Akıntılar Akdeniz’in tuzlu suları alt akıntı ile Ege Denizi sularına karışmaktadır. Karadeniz’den ise Ege Denizi’ne doğru üst akıntı bulunmaktadır. Kıyı Tipi Ege Denizi’nin Edremit – Kuşadası arası, dağlar kıyıya dik uzandığından enine kıyı tipindedir. Güneybatı Anadolu kıyıları ise Bodrum, Marmaris, Datça ria tipi kıyılardır. BAKINIZ Ege DeniziAkdeniz Sularının Özellikleri Akdeniz sularının sıcaklığı diğer denizlerimizden daha yüksektir. Bulunduğu enlem nedeniyle sıcaklık ve buharlaşma fazladır. Buna bağlı olarak, tuzluluk oranı %o 36 ilse %o 39 arasında değişir. Akıntılar Akdeniz’in çok tuzlu yoğun suları dip akıntı ile Marmara Denizi’ne ulaşır. Kıyı Tipi Akdeniz’in Anadolu Kıyıları genlikle boyuna kıyı özelliğindedir. Finike – Kaş arasında Dalmaçya kıyı tipi görülür. BAKINIZ Akdeniz Son düzenleyen Safi; 20 Aralık 2017 0054 TEST - 14 4. Yardıma ihtiyacı olan bireyleri en güvenli geçiş yerle- rinden geçirmeliyiz. Aşağıdakilerden hangisi Kerim’in bahsettiği geçiş yerlerinden biri olamaz? A Üst geçit B Yaya geçidi C Köşe başları 5. Ceyda Örnek olarak 112, 155, 156 numaraları verile- bilir. Doruk'un cevabına göre Ceyda'nın sorusu aşağıdakilerdenDohraunk- gisidir? A Hasta olduğumuzda nereyi aramamız gerekir, örnek verir misin? B Acil yardım merkezlerinin numaralarına örnek verir misin? C Aradığımızda eğlenecebileceğimiz numaralara örnek verir misin? 6. Ahmet ve ailesi sel felaketi nedeniyle mahsur kaldılar. Bu durumdan kurtulmak için aşağıdaki numaralardan hangisi aranmalıdır? A 122-AFAD C 183-Sosyal Hizmetler B 110-İtfaiye HAYAT BİLGİSİ 100 Teknolojİk araçları kullanırken BİLGİ Günümüz teknoloji çağı olduğundan her birimiz cep tele- fonu, bilgisayar, televizyon, tablet, oyun konsolu gibi araçları rahatlıkla kullanabiliyoruz. Bu araçlar elektrikle çalıştığından kullanırken çok dikkatli olmalıyız. Dikkatli olmadığımız takdirde tehlikelere, kazalara hatta ölümlere bile yol açabilir. 1. Kutucuklarda yer alan numaralar ile bize yöneltilen soruları ya- nıtlayalım. Aynı kutucuğu birden fazla soru için kullanabiliriz. 1 23 45 6 78 9 A. Hangi teknolojik araç ve gereçleri yalnız başımıza kullanabiliriz? B. Hangi teknolojik araç ve gereçleri bir büyüğümüzün desteği ve gözetiminde kullanabiliriz? 101 HAYAT BİLGİSİ TEKNOLOJİK ARAÇLARI KULLANIRKEN 2. Hangi teknolojik araç gereç yanlış bir yorumda bulunuyor? İşaret- leyelim. Benimle uzun za- Benim bulunduğum man vakit geçirdi- ortamlarda topla ğinde göz sağlığına oynaman beni üzer. zarar verebilirsin. Eğer top bana ge- lirse patlayabilirim. Ben şarj oluyorken Bir büyüğün olma- beni kullanman; sa da beni kullana- pilimin ısınmasına ve bilirsin. Ben yemek- patlamasına neden lerini ısıtırım. olabilir. 3. Görsellerdeki çocukları uyarmak için onlara neler söyleyecekleri- mizi düşünelim, yazalım. HAYAT BİLGİSİ 102 GÜVENLİ OYUN ALANI BİLGİ Oyun oynamayı her çocuk sever. Dışarıda oyun oynarken uymamız gereken kurallar vardır. Ayrıca oyun oynarken en güvenli oyun alanını tercih etmeliyiz. Oyun alanında oyun araçlarını güvenli kullanmalıyız. Oyun parkları, okul bahçeleri, evimizin bahçesi güvenli oyun alanlardır. 1. Aşağıdaki kısa metni okuyalım. Hangi çocukların doğru davrandık- larını, hangilerinin yanlış davrandıklarını bulup yazalım. Yiğit, Zeynep, Ayşegül ve Süleyman çok yakın arkadaşlarmış. Bir gün okul çıkışı hep beraber oyun parkına oynamaya gitmişler. Yiğit ve Zey- nep kaydıraktan kaymayı çok severmiş. Zeynep kaydıraktan kaymadan önce kaydırağın kırık yeri olup olmadığını kontrol etmiş. Zeynep ile Yiğit merdivenlerden sırayla çıkıp kaymışlar. Ayşegül salıncakta sallanmaya karar vermiş. Salıncağın ipinin eskidiğini fark etmemiş, kontrol etmeden hemen sallanmaya başlamış. Süleyman ise top ile oyun oynarken topu dışarı fırlamıştır. Süleyman topunun peşinden caddeye çıkmış. Doğru Yanlış Davrananlar Davrananlar ➤ ➤ ➤ ➤ 103 HAYAT BİLGİSİ GÜVENLİ OYUN ALANLARI 2. Çocuklardan bazıları yanlış yorumda bulunmuştur. Hangileri oldu- ğuna karar verip kutucuğunu işaretleyelim. Ben arkadaşlarımla Ben oyun parkında arkadaşlarımla oyun oynarken evimin futbol oynarken topumun yakınında bulunan oyun dışarı kaçması sonucu bir parkını tercih ediyorum. büyüğümden yardım istiyorum. Ben oyun parkında değil Ben oyun alanındaki oyun evimizin yanında bulunan araçlarına binmeden önce mutlaka kontrol ediyorum cadde kaldırımında oynamayı seviyorum. ve sonra biniyorum. Ben parklarda bulunan salıncaklarda oturarak değil ayakta sallanıyorum. OKUL HAYAT BİLGİSİ 104 test - 15 1. Fırın Telefon Ütü Tablet Bilgisayar Yukarıda yazılı araç gereçlerden hangilerini yetişkinler olmadan da kullanabiliriz? A B C 2. Bilgisayar, telefon, tablet gibi teknolojik araç gereçleri kullanırken dikkatli olmalıyız. Uzun süre ekrana bak- mak ...................... sağlığımızı, yüksek sesle dinlemek ise ........................... sağlığımızı bozar. Sibel'in bizlere söylediği cümlelerde boş bırakılan yerlere sırayla hangileri yazılmalıdır? A göz, burun B kulak, göz C göz, kulak 3. D Y Çocuklar teknolojik araçları tamir edebilir. Bilgisayarı yalnız başımıza kullanabiliriz. Bazı teknolojik araçları yetişkin gözetiminde kullanma- lıyız. Yukarıdaki tabloda doğru ifadeleri D, yanlış ifadeleri Y ile işaret- lediğimizde tablodaki görüntü hangisi gibi olur? A D Y B D Y C D Y \\ \\ \\ \\ \\ \\ \\ \\ \\ 105 HAYAT BİLGİSİ test - 15 4. 1 çocuk parkını tercih etmeliyiz. Oyun oynarken 2 dikkatli olmalıyız. 3 kaldırımlarda oynamayı tercih et- meliyiz. Sözcük grubu kaç numaralı kutudaki ifadeyle tamamlanırsa cüm- le yanlış bilgi verir? A 1 B 2 C 3 5. Okul bahçesinde top oynuyordum. Topumu havaya atın- ca top birden dışarı çıktı. Ben ..................................................... ................................. Aras'ın cümlesinin doğru bir davranış olması için cümleyi aşağı- dakilerden hangisiyle tamamlamalıyız? A topumun peşinden dışarı fırladım. B bir büyüğümüzden yardım isteyerek topumu aldım. C caddeye çıkıp topumun peşinden koştum. 6. Güvenli oyun alanlarının dışına çıkmak tehlikelidir. Örneğin .............. ...................................................................................................................................... Yukarıdaki cümlenin devamı nasıl olmalıdır? A caddeye kaçan topun peşinden koşmamalıyız. B evimizde oturmalıyız. C kaykay ile kayarken dizlik takmalıyız. HAYAT BİLGİSİ 106 YENİ NESİL SORULAR - 6  Ç ark üzerinde bulunan renklere ait örnek- ler aynı renklerle yazılmıştır.  Ç ark, hangi renkte durursa çarkı çeviren öğrenci o renge ait kartta yazan örneği okur. Dün evimizde yaşanan Rize’deki selde görevliler canla hırsızlıktaki suçluları yakaladı. başla çalıştılar. Yolda gerçekleşen kazada sağlık Yaşlı komşumuza her hafta görevlileri çok hızlıydı. yardım eden görevliler var. Övgü, çarkı dört kere çevirmiş ve acil numaralarla ilgili sırayla, 112 - 183 - 155 - 122 numaralarını söylemiştir. 1 ve 2. soruları çarka göre cevaplayınız. 1. Tüm cevapları doğru veren Övgü’nün çarkı durdurduğu renkler sırayla hangisi gibidir? A mor - mavi - sarı - turuncu B mor - turuncu - sarı - mavi C turuncu - mor - mavi - sarı 2. Çarkın üzerinde yer alan sarı renge ait acil numaranın köy ve kırsal yerlerdeki numarası kaçtır? A 112 B 156 C 183 107 YENİ NESİL SORULAR - 6 3. Serhat Öğretmen, derste aşağıdaki tabloyu çizmiş; öğrencilerinden boşlukları doldurmasını istemiştir. 1 2 3 4 1 Kara yolu taşıtı sürücülerine .......... denir. R M P S 2 D emir yolu taşıtı sürücülerine .......... denir. Ş B T K 3 H ava yolu taşıtı sürücülerine .......... denir. 4 D eniz yolu taşıtı sürücülerine .......... denir. Serhat Öğretmen, boşluk doldurma sorularında boşluğa gelecek sözcüğün ilk harfini tablodan bulunup boyanmasını ister. Tabloda soru numarasının altındaki boşluğa gelen ilk harf boyanacaktır. Buna göre, aşağıdaki öğrencilerden hangisi tüm boşlukları doğru tamamlamıştır? A 1 2 3 4 B 1 2 3 4 C 1 2 3 4 4. Terazide sağ-sol kefeler aynı hizada olduğunda denge sağlanmış olur. Aşağıdaki terazinin bir kefesinde mevsim, diğer kefesinde ise o mevsime uygun kıyafet konularak dengede tutulmuştur. Kış Mont Sonbahar ? 1. terazi 2. terazi Yukarıdaki ikinci teraziye göre “?” yerine hangisi gelmelidir? A Tişört B Yağmurluk C Şort 108 5. ÜNİTE ÜLKEMİZİN YERİ ÜLKEMİZDE HAYAT BİLGİ Ülkelerin nerede olduklarını öğrenmek için küreye ya da haritalara bakarız. Dünya haritasında ya da kürede Türkiye’nin yerini bulabiliriz. Ülkemiz; Asya ve Avrupa kıtalarının arasında, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkedir. 1. Aşağıdaki dünya haritası üzerinde ülkemizi bulup daire içine alalım. 2. Türkiye haritası üzerinde ülkemizin başkentini kırmızı, yaşadığımız yeri ilimizi bulup mavi kalemle daire içine alalım. 109 HAYAT BİLGİSİ ÜLKEMİZİN YERİ 3. Aşağıdaki öğrencilerin ipuçlarından yararlanarak şifreleri çözelim. Benim ipucum, dünya üzerinde Asya ve Avrupa kıtasında yer alan üç tarafı de- nizlerle çevrili bir ülkedir. Benim ipucum ise, Türkiye’nin güneyinde yer alan bir denizdir. Denizin ilk harfi alfabemizin ilk harfidir. Atatürk’ün anıt mezarının bulunduğu, Türkiye’nin 2. büyük şehri ve başkentimiz olan şehirdir. Benim ipucum, ülkemizin kuzeyinde yer alan denizin adıdır. Hamsi balığı buradan çok çıkar. HAYAT BİLGİSİ 110 Bağımsızlık sembolümüz BİLGİ Her milletin bir bayrağı vardır. Bizim de bayrağımız, bağım- sızlığımızın bir sembolüdür. Bizlerin özgür ve bağımsız oldu- ğunu gösterir. Bayrağımız, kırmızı zemin üstünde beyaz ay ve yıldız vardır. Bağımsızlığımızın sembolü olan bayrağımıza saygı göstermeli ve onu sevmeliyiz. Bağımsızlığımızın bir diğer sembolü ise milli marşımızdır. Bizim milli marşımızın adı “İstiklal Marşı”dır. Tıpkı bayrağımız gibi marşımıza da saygı göstermeliyiz. 1. Aşağıdaki soruları uçurtmada yer alan cevaplarla eşleştirelim. Noktalı yeri uygun kelime ile tamamlayalım. bağım1sızlık sayg2ılı 3 Ersoy İstiklal Marşı 4 Mehmet Akif İstiklal Marşı mızı yazan şairimizdir. Her ülkenin marşı ve bayrağı o ülkenin ne semboldür? Bizim ülkemizin marşının adıdır. İstiklal Marşı’mıza ve bayrağımıza ................................. davranmalıyız. 111 HAYAT BİLGİSİ Bağımsızlık sembolümüz 2. Aşağıda yer olan ülke bayrakları kendi aralarında konuşuyorlar. Bir tanesi yanlış bir yorumda bulunuyor. Yanlış yorumda bulunan bayrağın kutucuğunu işaretleyelim. Ülkemizin marşı Milli bayramlarda İstiklal Marşı olup evlere, okula, iş yer- M. Akif Ersoy tara- lerine asılan bayrak- fından yazılmıştır. lar düzgün ve ütülü olmalıdır. Her bağımsız olan Her ülkenin bay- ülkenin bayrağı ve rağı aynı renkte- marşı vardır. dir. 3. Aşağıya İstiklal Marşı’mızın ilk iki kıtasına yazalım. 1 2 3 4 1 112 2 3 4 HAYAT BİLGİSİ test - 16 1. U T R Model üzerinde ülkemizin yeri hangi sembolle gösterilmiştir? A B C 2. 1 Üç tarafı denizlerle çevrili ülkedir. Türkiye 2 Kuzeyinde Akdeniz bulunur. 3 Başkenti Ankara’dır. Yukarıdaki sözcük kaç numaralı kutudaki ifade ile tamamlanırsa cümle yanlış kurulmuş olur? A 1 B 2 C 3 3. Türkiye haritasında hangi sembolle Z T gösterilen il ülkemizin başkentidir? U A U B T C Z 113 HAYAT BİLGİSİ test - 16 4. Ülkemizin bayrağı ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır? A En önemli bağımsızlık sembollerinden biridir. B Birkaç tane ülke ile bayrağımız aynıdır. C Kırmızı zemin üzerinde, beyaz ay ve yıldız vardır. 5. Bağımsızlık sembolü olan bayrağımızı ...................................... Zehra'nın cümlesi hangisi ile tamamlanırsa cümle doğru olmaz? A ütüsüz asmalıyız. C üzerine basmamalıyız. B yırtmamalıyız. 6. Bayrağımız ve İstiklal Marşı'mız bizim ................................... sembolümüzdür. Ahmet'in cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır? A kültürümüzün B cumhuriyetimizin C bağımsızlığımızın HAYAT BİLGİSİ 114 ATA’MIN ÇOCUKLUĞU BİLGİ Türkiye Cumhuriyet’inin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk de bir zamanlar çocuktu. Selanik’te dünyaya gelen Ata’mızın annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Bey, kız kardeşi ise Makbule Hanım’dır. 1. Aşağıdaki görselleri eşleştirelim. 1 Zübeyde 2 Atatürk'ün 3 Ali Rıza 4 Makbule 5 Atatürk Hanım doğduğu ev Efendi Hanım 2. Soruları, kutucuk numaralarını kullanarak cevaplayalım. Şemsi Efendi İlkokulu 1 Saklambaç 2 çalışkan 3 Mahalle Mektebi 4 Ceviz Oyunu 5 Makbule 6 1. Atatürk’ün çocukken gittiği okullar hangileridir? 2. Atatürk’ün çocukken severek oynadığı oyun hangisidir? 3. Atatürk’ün kız kardeşinin adı nedir? 4. Atatürk okul hayatında nasıl bir çocuktu? HAYAT BİLGİSİ 115 ATA’MIN ÇOCUKLUĞU 3. Aşağıdaki bilgileri okuyalım. Bilgi doğruysa “D”, yanlış ise “Y” yazan dalı takip edelim. Doğru çıkışı bulalım. Atatürk’ün babası vefat ettiğinde annesi ve kız kardeşi ile dayısının yanına gittiler. D Y Atatürk çiftlik hayatında kardeşi Çiftlik hayatından sonra Se- Makbule ile eğleniyordu. lanik’te ortaokula devam etti. D Y D Y Atatürk’e Kemal Atatürk çocuk- Atatürk öğrenim Lise eğitimi ismini Türkçe ken doktor ol- hayatında ders ça- için Manas- öğretmeni verdi. mak istedi. lışmayı sevmezdi. tır’a gitti. D Y D YD Y D Y 1. Çıkış 2. Çıkış 3. Çıkış 4. Çıkış 5. Çıkış 6. Çıkış 7. Çıkış 8. Çıkış Doğru çıkış ............ numaralı çıkıştır. 4. Aşağıdaki cümlelerin doğru olanlarına D, yanlış olanlarına Y yazalım. Atatürk’ün babası, oğlunun Mahalle Mektebi’nde okumasını is- tiyordu. Atatürk derslerine çalıştığından başarılı bir öğrenciydi. Atatürk, çocukken tek hayali asker olmaktı. Atatürk, dayısının çiftliğinde Makbule ile kargaları kovalardı. HAYAT BİLGİSİ 116 test - 17 1. 1 Atatürk, çocukken başarılı bir öğrenciydi. 2 Atatürk'ün çocukken asker olma hayali vardı. Bu bilgilerle ilgili olarak hangisi söylenebilir? A Yalnızca 1. ifade doğrudur. B Yalnızca 2. ifade doğrudur. C Her iki ifade de doğrudur. 2. Atatürk’ün çocukluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yan- lıştır? A Atatürk, çocukluğunda da ailesine değer verirdi. B Atatürk ders çalışmayı sevmezdi. C Kardeşi Makbule ile dayısının çiftliğinde kargaları kovalardı. 3. Atatürk’ün çocukluğunu araştırdım. Atatürk de bir za- manlar bizim gibi çocuktu. Küçükken ............................... oynarmış. Zeynep’in araştırmasına göre boş bırakılan yere hangisi getirile- mez? A Tablet oyunu B Ceviz oyunu C Saklambaç oyunu 117 HAYAT BİLGİSİ test - 17 4. Çocukluğumda eğitim hayatımda anne ve babam ara- sında bir kararsızlık yaşandı. Annem ...........1............. oku- luna, babam ..........2.............. okuluna gitmemi istiyordu. Yukarıda boş bırakılan alana sırasıyla hangileri yazılmalıdır? A 1 Mahalle Mektebi B 1 Şemsi Ef end i İlk okulu 2 Sela nik Ask eri Rüş tiyesi 2 Mahalle Mektebi C 1 Mahalle Mektebi 2 Şemsi Efendi İlkokulu 5. _ Mustafa Kemal'in çocukluğunda en büyük hayali doktor olmaktı. s Mustafa Kemal dayısının çiftliğinde kardeşi ile birlikte kargaları kovalamıştır. n Mustafa Kemal, annesinin isteği üzerine Mahalle Mektebine gitmiştir. Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur? A Yalnız s B s ve n C _ ve n 6. Mustafa Kemal; ........................... seven, çok ........................... bir öğren- ciydi. Yukarıdaki ifadede, boşluklara sırasıyla hangilerinin gelmesi ge- rekir? A ailesini - başarılı B kardeşlerini - kıskanç C başarılı - ailesini HAYAT BİLGİSİ 118 MİLLî GÜN VE BAYRAMLAR BİLGİ Ulusumuz için önemli olayların yıl dönümlerini bizler millî gün ya da millî bayram olarak kutlarız. Millî gün ve bay- ramlarımızı okullarımızda coşku içinde kutlarız. Hep beraber ve birlik içinde kutladığımız bu günleri unutmamamız gerekir. Okullarımızdaki törenlere ve etkinliklere katılmalı ve etkinliklerde üzerimize düşenleri yapmalıyız. 1. Aşağıdaki öğrencilerin ipuçları verdiği millî bayramların isimlerini yazalım. Bu bayram Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı olarak da bilinir. Atatürk bu bayramı gençlere armağan etmiş. Bizler bu bayramı şimdilik izliyoruz. Büyüdüğümüzde biz de etkinliklere katılacağız. Didem Bu bayram, Kurtuluş Savaşı’nın sona erdiğini gösterir. Büyük zafer kazandığımız için Atatürk bu bayramı millete ve ordumuza armağan etti. Bu bayramda şehitlikleri ziyaret edebilir, askerlerin düzenlediği uçak gösterilerini izleyebiliriz. Kerem Bu bir millî gündür. Birkaç yıl önce, ordumuzu ve devletimizi ele geçirmek isteyen gruba halkımız birlik ve dayanışma örneği göstererek engel olmuştur. Bu önemli günün yıldönümünü millî gün olarak kutlamaya başladık. Yiğit Bu bayram sayesinde ülkemizi artık cumhuriyet yönetim şek- liyle yönetilmeye başlandı. Bu bayramda okullar, evler, iş yerleri bayraklarla süslenir. Özge 119 HAYAT BİLGİSİ MİLLî GÜN VE BAYRAMLAR 2. Aşağıdaki soruları kendimize göre cevaplayalım. En son kutladığımız millî bayram Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayra- mı’nda almak istediğim görev Millî bayramlarda sınıfımızı süslemek için kullandığımız malzemelerden üç tanesini yazalım. Daha önce kutladığımız bir millî bayramın resmini çizelim. HAYAT BİLGİSİ 120 MİLLî GÜN VE BAYRAMLAR 3. Millî bayramları kutladığımız tarihleri ve boş bırakılan bayram isimlerini boşluklara yazalım. 19 Mayıs 29 Ekim Zafer Bayramı Demokrasi ve Millî Birlik Günü 4. Aşağıdaki cümlelerin doğru olanlarına D, yanlış olanlarına Y yazalım. Millî bayramlarda görevli olmaya istekli olmalıyız. Millî bayramlarda iş yerleri, okullar bayraklarla süslenir. Millî bayramlarda büyüklerimizin ellerini öperiz. Millî bayramlarda sınıflarımızı el işi kağıtlarıyla süsleriz. Ramazan Bayramı kutladığımız millî bayramlarımızdan biridir. Zafer Bayramı kutladığımız millî bayramlardan biridir. Millî bayramlar ülkemizde coşkuyla kutlanır. Atatürk’ün bize emanet ettiği millî bayramları unutmamalıyız. 121 HAYAT BİLGİSİ MİLLî GÜN VE BAYRAMLAR 5. Duygu Öğretmen’in tahtaya yazdığı soruya bazı öğrenciler cevap vermiştir. Doğru cevap veren öğrencilerin kutucuğunu işaretleyelim. Millî gün ve bayramları kutlamak için ne yapmalıyız? Büyüklerimizin Yapılan törenlerde Okullarda, stadyum- ellerini öper, şe- şiir okunur, dans larda, şehirlerde tö- ker toplarız. edilir, şarkılar söy- renler düzenlenir. lenir. Sınıfımızın içini Okulumuzu, evimi- Okulumuzdaki pa- renkli kağıtlarla, zi, sınıfımızı, bay- nolara bayram- el işi kağıtlarıyla raklarla süsleriz. larla ilgili şiir, yazı, süsleriz. afişler asarız. HAYAT BİLGİSİ 122 Dİnî gün ve bayramlar BİLGİ Ramazan Şeker Bayramı Oruç ayı olan Ramazan ayının sonunda kutlanır. Üç gün sürer. Kurban Bayramı Maddi durumu iyi olan kişilerin koyun, keçi, deve veya sığır keserek etlerini; akrabalara, komşulara ve ihtiyacı olan kimselere dağıttıkları bayramdır. Dört gün sürer. Dinî Günler Mevlit, Regaip, Miraç ve Berat Kandilleri; Kadir Gecesi’dir. Dinî bayram ve günlerimiz; insanların yardımlaşma, daya- nışma içinde olduğu günlerdir. Bu günlerde komşu ve akraba ziyaretleri yapılır. Harçlıklar, hediyeler, şekerler, çikolatalar da- ğıtılır ve ikram edilir. 1. “Dinî Bayram” denince aklımıza gelenleri yazalım. Dinî Bayram 123 HAYAT BİLGİSİ Dİnî gün ve bayramlar 2. Dinî bayramlar öncesinde ailece yaptığımız bazı hazırlıklara iki ör- nek yazalım. 1. 2. 3. Hangi öğrencinin düşüncesi yanlıştır? Aşağıdaki boşluğa nedeniyle birlikte yazalım. Dinî bayramlarda büyüklerimizi ziyaret eder, onla- rın ellerini öperiz. Başak Kurban Bayramı’nda kestiğimiz kurbanın etini ihtiyacı olanlarla paylaşırız. Tuna Ramazan Bayramlarında ailece tatile gider ve bolca eğleniriz. Burak Dinî günlerde tüm büyüklerimizi ziyaret etme fırsatı- mız olmasa da onları arayıp kandillerini kutlayabiliriz. Seda Fikrine katılmadığım öğrenci isimli öğrencidir. Ç ünkü HAYAT BİLGİSİ 124 test - 18 1. Atatürk’ün meclisi açtığı günde kutlanan bu bayram biz çocuklara armağan edilmiştir. Dünyadaki tek çocuk bayramıdır. Selim’in hakkında bilgi verdiği millî bayramımız hangisidir? A Cumhuriyet Bayramı B Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı C Zafer Bayramı 2. Cumhuriyet Bayramı Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kurban Bayramı Zafer Bayramı Ramazan Bayramı Yukarıda yazılı bayramlardan hangileri millî bayramlarımızdandır? A B C 3. Bir okulun pencereleri bayraklarla süsleniyorsa aşağıdakilerden hangisini söyleyebiliriz? A Okullar tatile girecektir. B Dinî bayramlardan biri kutlanacaktır. C Millî gün ya da millî bayramlardan biri kutlanacaktır. 4. Yandaki görsel hangi ifade ile ilgilidir? HAYAT BİLGİSİ A Dinî bayramlarda büyüklerimizi ziyaret ederiz. B Millî bayramlarda caddeler ve sokaklar süslenir. C Dinî bayramlarda yoksulları sevindiririz. 125 test - 18 5. Verilen görsellerden hangisi dinî bayram hazırlığıdır? A B C 6. t Demokrasi ve Millî Birlik Günü v Kadir Gecesi n Berat Kandili Verilenlerden hangisi dinî bir gün değildir? A t B v C n 7. Verilenlerden hangisi dinî bir bayram değildir? A Ramazan Bayramı B Kurban Bayramı C Cumhuriyet Bayramı 8. 30 Ağustos Cumhuriyet ilan edilmiştir. 23 Nisan Yurdumuzu düşman işgalinden kurtarılmasıdır. 29 Ekim TBMM’nin açılmasıdır. Doruk'un cevabına göre Ceyda'nın sorusu aşağıdakilerden han- gisidir? A B C HAYAT BİLGİSİ 126 Kültürel Ögelerİmİz BİLGİ Kültür Bir topluma özgü düşünce ve sanat eserlerinin tü- müdür. Gelenek Eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygı gösterilen ve kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntı, alışkanlık ve davra- nışlardır. Görenek Bir şeyi eskiden beri görüldüğü gibi yapma alışkan- lığıdır. Kültürel miras ögelerimizden bazıları; yöresel kıyafetler, yöre- sel danslar ve çalgılar, yöresel yemekler ve türkülerimizdir. Gelenek ve göreneklerimizden bazıları; dinî bayramlarda bü- yüklerimizi ziyaret edip onların ellerini öpmek, misafirlere ikram- da bulunmak, asker uğurlama, kız isteme, söz, nişan, düğün ve sünnet törenlerimizdir. 1. Verilenlerden hangileri kültürel mirasımızı oluşturan ögelere örnek olarak verilebilir? İşaretleyelim. 127 HAYAT BİLGİSİ Kültürel öGelerİmİz 2. Bulmacayı çözelim. 1. Karadeniz Bölgesi’ne özgü halk dansıdır. 2. Yöresel çalgılarımızdan en çok kullanılanıdır. 3. Ata sporumuzdur. 4. Ege Bölgesi’ne özgü halk dansımızdır. 5. Elazığ’a özgü halk dansımızdır. 6. Erzurum’a özgü yöresel yemeğimizdir. 7. Bursa’ya özgü yöresel yemeğimizdir. 8. Kına gecelerinde gelinlerin en çok giydikleri yöresel kıyafetimizdir. 6. 5. 4. 3. 1. 7. 8. 2. HAYAT BİLGİSİ 128 farklı kültürler BİLGİ Bazı insanlar zorunlu durumlardan kaynaklı olarak, bazı in- sanlar ise isteğe bağlı olarak başka ülkede yaşarlar. Buna “göç” denir. Bu durum farklı kültürden insanların bir arada yaşaması- na sebep olur. Farklı kültürden insanlar birbirlerine karşı saygılı ve hoşgörülü olduklarında bir arada mutlu bir şekilde yaşarlar. 1. Yönergeleri takip ederek doğru çıkışa ulaşalım. Çeşitli nedenlerle, kısa süreliğine ya da kalıcı olarak başka bir şehir veya ülkeye yerleşmeye “göç” denir. DY Ülkemize göç eden kişileri an- Ülkesinden ayrılıp başka ülkeye layışla karşılamalı ve onlara yerleşen kişiler yaşadıkları ülke- yardımcı olmalıyız. nin kültürüyle etkileşim kurarlar. D YD Y Farklı renge Ülkemize yerle- Farklı kültürler- Ülkemize yerleş- sahip bireylerle şen yabancılar le temas hâlin- miş, başka ülke arkadaşlık et- bizim gelenek de olmak bizim vatandaşlarına memiz doğru ve görenekle- kültürümüzü ülkelerine dön- değildir. rimize uymak zenginleştirmez. meleri için zor- zorundadır. luk çıkarmalıyız. D YD YD YD Y 1. Çıkış 2. Çıkış 3. Çıkış 4. Çıkış 5. Çıkış 6. Çıkış 7. Çıkış 8. Çıkış Ulaştığım çıkış ...................... numaralı çıkıştır. 129 HAYAT BİLGİSİ farklı kültürler 2. Merhaba, ben Patric. Biz ailem birlikte Afrika’dan yer- leşti Türkiye’ye. İki yıl önce. Yeni geldik hiç dil bilmiyor- duk. Arkadaşım Zehra bana hep öğretti kelimeler. Onun yardım ile ben çok şey öğrendi. Ama Zeynep hep kötü davrandı. Parmak ile gösterip güldü. Ben çok üzüldü. Siz Zehra gibi mi Zeynep gibi mi davranırdınız? Neden? Patric’in yerinde olsaydınız neler hissederdiniz? Yazalım. 3. Bizden farklı düşünen, giyinen ve dili, rengi farklı olan kişi- lere yaklaşımımız nasıl olmalıdır? Yazalım. HAYAT BİLGİSİ 130 YAKIN ÇEVREMİZDE ÜRETİM BİLGİ Yakın çevremizin koşullarına uygun olan işler yaparak geçimi- mizi sağlarız. Geçimimizi sağlayıp para kazanmak için yaptığımız işler üretim faaliyetleridir. Bunlardan bazıları; tarım, arıcılık, hayvancılık, madencilik, ormancılık ve sanayi faaliyetleridir. Bu gibi faaliyetlerin dışında; insanların eğitim, güvenlik, sağlık ve bankacılık ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik yapılan faaliyetler ise hizmet faaliyetlerini oluşturur. Ham madde Kullandığımız eşyaların veya yiyeceklerin bazıları bitki ya da hayvanlardan temin edilen ürünlerin fabrikalarda işlenmesi sonucu elde edilir. Bir ürünün üretildiği maddeye ham madde denir. Örneğin Tereyağının ham maddesi süt, ahşap sandalyenin ham maddesi ağaçtır. 1. Verilen ürünlerin numaralarını ham maddelerinin yanındaki boş- luğa yazalım. 1 2 345 67 13 14 KETÇAP 9 10 SALÇA 11 12 HAYAT BİLGİSİ 8 Zeytin Ağaç Süt Pamuk Buğday Domates 131 Yakın çevremİzde üretİm 2. Yapılan işlerin hangi üretim faaliyetine ait olduğunu yazalım. 7 tane ineğim var. Onların tüm ihtiyaçlarını karşılamalarına yar- dımcı olur günde iki kez sütlerini sağarım. Orman Bölge Müdürlüğü tarafın- dan kesimine izin verilen ağaçları keserek onları fabrikalara satarım. Ben bir polisim insanların güven- liğini sağlarım. Çalışırken mutlaka özel koruyucu kı- yafetler giyerim. Yerin altında çalışı- rım bazen günler boyunca hiç güneşi görmem. Benim hayvanlarımın mis gibi balları vardır. Onları çok seviyorum ama yine de koruyucu kıyafetimi hep giyerim. Benim büyük bir fabrikam var. Burada ormancılardan aldığım ağaçları işleye- rek mobilya yapımında kullanılabilecek hâle getiriyorum. Büyük bir mısır tarlam var. İlkbaharda mısırlarımı eker yazın hasat ederim. HAYAT BİLGİSİ 132 test - 19 1. Çeşitli nedenlerle ülkemize zorunlu veya isteğe bağlı olarak göç eden insanlara karşı davranışlarımız nasıl olmalıdır? A Onları dışlamamalı; barınma, beslenme, sağlık gibi sorunların- da yardımcı olmalıyız. B Onlara her konuda zorluk çıkarıp ülkelerine dönmelerini sağla- malıyız. C Onları dışlayıp aramıza almamalıyız. 2. _ Yakın çevremizdeki kültürel miras ögelerini gözlemleyerek öğre- nebiliriz. n Basketbol kültürel miras ögelerimizdendir. s Kültürel miras ögeleri bize atalarımızdan miras kalmıştır. Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A _ ve s B n ve s C n ve _ 3. Merhaba ben Yoşima. Türkiye’ye Japonya’dan yaşamaya geldim. Size en güzel yemeklerimden birini hazırladım. Yoşima’nın bizim için hazırladığı hemen hangisi olabilir? A B C 133 HAYAT BİLGİSİ test - 19 4. Verilenlerden hangisi ülkemize farklı bir ülkeden gelen arkadaşı- mıza karşı davranışlarımızdan biri olamaz? A Hoşgörü B Saygı C Ayrımcılık 5. Mine’nin babası büyük bir fabrikada çalışıyordu. Yaşadığı yerleşim yerinde insanların çoğu büyük fabrikalarda çalışmaktaydı. Ayrıca ülkenin dört bir yanına buradan demir-çelik gönderiliyordu. Mine’nin yaşadığı çevrede hangi iş kolunda üretim faaliyetleri yapıldığını söyleyebiliriz? A Tarım B Sanayi C Hayvancılık 6. Savaş Eğitim görme Çalışma Doğal afet Sağlık hizmeti alamama Kuraklık Verilen tabloda zorunlu göçler maviye, isteğe bağlı göçler pem- beye boyandığında hangisi oluşur? A B C HAYAT BİLGİSİ 134 YENİ NESİL SORULAR - 7 1. Ah! Ne özlüyorum o günleri. Arefe günleri annemin yaptığı baklavanın kokusu hâlâ burnumda. Bayram sabahı erkenden kalkar bayramlıklarımı giyerdim. Annem, babam, kardeşlerim ve ben dedemlerin evine giderdik. Kocaman bir aileyle bayram kah- valtısı yapardık. Sonra komşularımızla bir bir bayramlaşırdık. Ak- rabalarımızın evlerine gider büyüklerimizin ellerini öperdik. Bakkal amca bize şekerler, çikolatalar verirdi. Üç gün boyunca bayra- mı tüm coşkusuyla yaşardık. Şimdi her şey çok değişti. O eski bayramların tadı kalmadı. Ahmet Dede’nin anlattıkları hangi bayramda geçiyor olabilir? A Kurban Bayramı B Ramazan Bayramı C Zafer Bayramı 2. TANDEM HABERLERİ Bu sene 12’ncisi düzenlenen Trabzonlular şenliklerinde yine çok renkli görüntülere şahit olduk. Kemençe eşliğinde oynanan horon oyunları ile eğlenen hemşehrilerimize akşam saatlerinde çayın yanında laz böreği ikram edildi. Verilen haberde hangi kültürel ögeden bahsedilmemiştir? A Yemekler B Müzik aletleri C Yöresel kıyafetler 135 YENİ NESİL SORULAR - 7 3. Dört yıl önce okumak için geldiğim ABD’de aldığım iş teklifini kabul ettim artık burada yaşayacağım. Pelin İki yıl önce yeni kültürler tanımak için Avrupa’nın birçok Efe şehrini gezeceğim bir seyahat planı yapmıştım. Ülkemizde yaşanan savaş nedeni ile beş yıl önce başka bir ülkeye yerleştik. Burada insanlar bize çok Mustafa yardımsever davrandılar. Hangi çocuk bir göç olayından bahsetmemiştir? A Pelin B Efe C Mustafa 4. Biz aslen Amasyalıyız. Köyümüzde dedemin yetiştir- diği tam altmış beş tane elma ağacımız var. Dedem ağaçlarını torunları kadar çok sever. Onların bütün ihtiyaçlarını karşılar ve zamanı geldiğinde tüm elma- ları toplar. Amcamın ise bu elmalardan harika elma Esin suları yaptığı bir fabrikası vardır. Esin’in anlattıklarından yola çıkarak hangi üretim faaliyetinden söz edemeyiz? A Ormancılık B Tarım C Sanayi 136 6. ÜNİTE canlıların İhtİyaçları DOĞADA HAYAT BİLGİ Tüm canlıların yaşayabilmesi için hava, besin ve suya ihtiyaç- ları vardır. Bitkiler yaşayabilmek için güneş ve suyu kullanarak kendi besinlerini üretebilirler. Hayvanlar ve insanlar ise doğada var olan bitki ve hayvanları besin olarak kullanırlar. Bazı hayvanlar etle, bazı hayvanlar otla, bazı hayvanlar ise hem et hem ot ile beslenirler. İnsan ve hayvanlar bitkilerden farklı olarak barınacak bir yuvaya da ihtiyaç duyarlar. 1. Aşağıda verilen bitkilerin isimlerini maviye, hayvanların isimlerini kırmızıya boyayalım. Kalan harfleri bir araya getirerek bulmacayı çözelim. Kuzu Aslan Kuş Fil Arı Kaplan HA S LANAKUŞ Gül Domates D O M A T E S V A S Penguen Elma I E L M A Z K U Z U B İ BERYAY I A Ayı Ş A K P E N G U E N Çilek Biber K R A P A K M U Z E Köpek Ö I P AGE Y AT R Kedi Erik P F L N Ü D F O K İ Panda E İ A D L İ A M A K Muz K LNAÇ İ L E KM Fok At Şifre 137 HAYAT BİLGİSİ canlıların İhtİyaçları 2. Verilen boşlukları uygun kelimelerle tamamlayalım. Bulmacayı çözelim. TA B AI su maymun yaşayabilmek ot hava RD M N Ş ağıl ahır hayvanlar bitkiler et 1. Bitkilerin ............................. için hava ve suya ihtiyacı vardır. 2. İnekler ............................. yiyerek beslenen canlılardır. 3. Aslanlar ............................. yiyerek beslenen canlılardır. 4. Hem et hem ot yiyerek beslenen hayvanlara ............................. örnek verilebilir. 5. Keçi ve koyun gibi hayvanların barınma alanı olarak kullandığı yerlere ............................. denir. 6. İnek, at ve boğa gibi hayvanların barınma alanı olarak kullandığı yerlere ............................. denir. 7. Hayvanlar, besin ve su olmadan bir süre yaşayabilirler ancak hiçbir canlı ............................. olmadan yaşayamaz. 8. Kendi besinlerini ................... kendileri üretirler. 1 2345678 HAYAT BİLGİSİ 138 HAYVAN BESLEME BİTKİ YETİŞTİRME BİLGİ İhtiyaçlarımızı karşılamak için ağaçları kestiğimizde mutlaka yerine yenisini dikmeliyiz. Çünkü ağaçlar bize ihtiyacımız olan te- miz havayı üretirler. Bizler de mümkün olduğunca ağaç dikmeli ağaç dikme fırsatımız yoksa evimizde, balkonumuzda bitkiler ye- tiştirmeliyiz. Diktiğimiz ağaç ya da yetiştirdiğimiz bitkileri düzenli aralıklarla sulamalıyız. İmkânımız varsa evimizde, evimizin bahçesinde hayvan besle- meliyiz. Böyle bir imkânımız yoksa sokak hayvanlarını besleyip onların su ihtiyaçlarını karşılamalıyız. 1. Beril, bahçesinde domates yetiştirmeye karar veriyor. Beril'in do- matesleri yetiştirme aşamalarını görsellerin altına yazalım. 139 HAYAT BİLGİSİ HAYVAN BESLEME BİTKİ YETİŞTİRME 2. Didem’e yardımcı olalım mı? Merhaba, Ben Didem. Bugün öğretmenimiz kendi tohumları yani çekirdekleri içinde olan tüm bitkilerin meyve olduğunu ve bu tohumları kullanarak bitkiler yetiştirebileceğimizi söyledi. Kendi kendime “Domates ve sala- talığın da çekirdekleri içinde. O zaman domates ve salatalık da meyve olmalı.” diye düşündüm. Bir araştırma yaparak bana yardımcı olur musunuz? Domates ve salatalık meyve midir sebze midir? 3. Siz de evinizde yediğiniz bir meyvenin çekirdeği ile bir bitki ye- tiştirmek ister misiniz? Örneğin limon çekirdeğinden limon ağacı yetiştirebileceğinizi biliyor muydunuz? Haydi işe ko- yulalım. Bir bitki yetiştirelim ve 10 günlük gözlem sonuçlarımızı not edelim. Kendi çekirdeklerinden yetiştirebileceğiniz bitkilerle ilgili internet araştır- ması yapmak işinize yarayabilir. HAYAT BİLGİSİ 140 test - 20 1. Yandaki çiçeğin canlılığını yitirmiş olmasının sebebi hangisi olabilir? A Açık havada kalmıştır. B Pencerenin kenarında durmuştur. C Su verilmemiştir. 2. Görseli verilen hayvanlardan hangisi ot ile beslenir? A B C 3. Hava Besin Yuva Hangisi tüm canlıların ortak ihtiyacı değildir? A B C 4. Görseldeki hayvanlardan hangisi hem ot hemde etle beslenir? A B C 141 HAYAT BİLGİSİ test - 20 5 _ Sıcak havalarda kapının önüne su konulması n Ağaç fidanı dikilmesi s Soğuk havalarda barınakların yapılması Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri hayvanları koru- maya yönelik önlemlerden değildir? A Yalnız _ B Yalnız n C n ve s 6. I II III Görsellerde bir bitkinin ekim ve gelişme aşamaları karışık olarak verilmiştir. Doğru sıralama hangisidir? A III - I - II B II - III - I C I - III - III 7. Evde bitki yetiştirmek ve hayvan beslemek ............ duygumuzu geliştirir. Yukarıdaki cümlede noktalı yere hangisinin gelmesi uygun olur? A öfke B sorumluluk C kıskançlık HAYAT BİLGİSİ 142 doğal unsurlar BİLGİ Yaşadığımız yerin doğal unsurları; yer şekilleri, iklim koşul- ları, toprak yapısı, su kaynaklarıdır. Doğal unsurlar hayatımızı olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilir. Örneğin; Yaşadığımız yerin dağlık ya da düzlük olması tarım ve hay- vancılık faaliyetlerini etkiler. Yetiştireceğimiz meyve ve sebzeleri iklim koşullarına göre yetiştirebiliriz. Toprak yapısı tarım veya hayvancılık yapmak için elverişli olmayabilir. Tüm canlıların ya- şamak için suya ihtiyacı olduğunu düşündüğümüzde temiz suya yakın olmak da hayatımızı sürdürebilmek için çok önemlidir. 1. Verilen resimleri inceleyelim. Doğal unsurların hayatımızdaki olumlu ve olumsuz etkilerini düşünerek hangi şehirde yaşamak istediğimizi nedeniyle birlikte yazalım. 143 HAYAT BİLGİSİ doğal unsurlar 2. Verilen ifadelerin doğru “D” ya da yanlış “Y” olmasına göre iler- leyerek doğru çıkışa ulaşalım. Doğal unsurlar hayatımızı her zaman olumlu yönde etkiler. D Y Tarım faaliyetleri için en uygun Dağlık alanlarda ulaşım faa- toprak tipi humuslu topraktır. liyetlerinde zorluk yaşanabilir. D YD Y Su kaynakları Düzlük araziler- Bir yerleşim Bir yerleşim yakınında ba- de toprak yapısı yerindeki iklim biriminin su kay- lıkçılık faaliyeti uygunsa tarım koşulları tarım naklarından uzak gelişir. faaliyetleri gelişir. faaliyetlerini olması hayatı şekillendirir. olumsuz etkiler. D YD YD YD Y 1. Çıkış 2. Çıkış 3. Çıkış 4. Çıkış 5. Çıkış 6. Çıkış 7. Çıkış 8. Çıkış Ulaştığım çıkış ...................... numaralı çıkıştır. 3. Çevremizdeki doğal unsurların insan yaşamına olumsuz etkilerini düşünelim. Birer örnek yazalım. Toprak yapısı Yer şekilleri Su kaynakları İklim şartları HAYAT BİLGİSİ 144 gerİ dönüşüm BİLGİ Geri Dönüşüm Kâğıt, metal, plastik ve cam madde- lerin işlenerek yeniden değerlendirilmesine denir. Bitkisel yağ atıkları biriktirilerek belediyelerin oluştur- duğu ya da okullarımızdaki atık yağ toplama alanlarına teslim edilmelidir. Artık yağlar lavaboya döküldüğünde deniz ve göl sularına karışarak suda yaşayan canlıların hayatını tehlikeye atabilir. Atık yağlardan biodizel yakıt yapılabilir. Kullanılmış piller kesinlikle çöpe atılmamalıdır. Çünkü içeriğin- deki zehirli maddeler toprağa karıştığında geri dönüşü olmayan zararlara yol açabilir. Pişirilmemiş meyve ve sebze atıklarımızı organik geri dönüşüm kutularında biriktirerek doğal gübre olan kompostların oluşturulmasına katkıda bulunabiliriz. 1. Verilen görsellerin numaralarını atılması gereken kutunun altına yazalım. Plastik Metal Cam Kâğıt Organik 145 HAYAT BİLGİSİ gerİ dönüşüm 2. Verilen görseli inceleyelim. Yapılan bu işlemin olumlu sonuçlarının neler olabileceğini yazalım. Bugün okulda doğaya atılan plastik bir pet şişenin tam beş yüz yılda yok olabildiğini öğrendim. Bir daha asla pet şişeleri normal çöp kutusuna atmayacağım. Hep geri dönüşüm kutularına atacağım. 3. Geri dönüşümünün yapılması gereken diğer maddelerin de doğada kaç yılda kaybolduğunu araştıralım. Cam atıklar doğada ............................................ yılda kaybolur. Kâğıt atıklar doğada ............................................ yılda kaybolur. Metal atıklar doğada ............................................ yılda kaybolur. 4. Kâğıdın geri dönüştürülmesinin katkıları neler olabilir? Yazalım. HAYAT BİLGİSİ 146 test - 21 1. 1. İnsanlar daha ince kıyafetler giyerler. 2. İnsanlar daha kalın kıyafetler giyerler. 3. Ekili-dikili arazilerde sulama yaparlar. Yukarıdaki durumlardan hangisi veya hangileri doğal unsurların etkisidir? A Yalnız 1 B Yalnız 2 C 1, 2 ve 3 2. Hangisi iklim koşullarının insanlar üzerindeki olumlu bir etkisidir? A Sokakları ve evleri sel basması B Tarlalarda farklı ürünlerin yetişmesi C Evde, kaloriferlerin daha fazla yakılması 3. Geri dönüşüm sayesinde hem ......... ekonomisine katkı sağlarız hem de ............... koruruz. Yukarıdaki ifadede boş kalan yerlere sırasıyla hangilerinin gelme- si uygun olur? A ülke - doğayı B aile - kendimizi C okul - sınıfımızı 4. Verilenlerden hangisi geri dönüşüm amblemidir? A B C 147 HAYAT BİLGİSİ test - 21 5. Toprağın yapısı yetiştirilen ürün verimliliğini etkiler. Yer şekillerinin çok dağlık olması ulaşımı olumsuz etkileyebilir. Tarım arazilerinin su kaynağına yakın olması gerekmez. Yukarıdaki ifadelerin doğru ve yanlış olma durumu hangi seçe- nekte doğru verilmiştir? A D B D C D D D Y Y D Y 6. Emel “Eski defterlerimi çöpe atmam. Geri dönüşüm kutusuna atarım.” Can “Ömrü bitmiş pilleri, atık pil kutusuna atarım.” Suna “Kızartma yaptığımız yağı, lavaboya dökerim.” Hangisi doğaya zarar verici bir davranışta bulunmaktadır? A Emel B Can C Suna 7. Verilenlerden hangisi insan yaşamını etkileyen doğal unsurlardan değildir? A Hava sıcaklıkları B Fabrika bacalarından çıkan dumanlar C Yer şekilleri HAYAT BİLGİSİ 148 doğa olayları BİLGİ Hava durumunda meydana gelen değişimler bazı doğa olay- larının oluşmasına sebep olur. Rüzgâr, fırtına, kasırga, hortum, yağmur, kar, dolu ve sis bu doğa olaylarından bazılarıdır. 1. Tanımı verilen doğa olaylarının numarasını resminin yanına yaza- rak eşleştirelim. 1- Soğuk ve sıcak havanın yer değiştirmesiyle oluşan Fırtına esintidir. Hortum 2- Kuvvetli esen rüzgârdır. Kar 3- Hava ve suyun kendi etrafında dönerek oluştur- duğu koniye benzer görünümü olan bir çeşit fır- tınadır. 4- Geniş bir alanda uzun süre etkisini gösteren şid- detli fırtınadır. 5- Su damlacıklarından oluşan yağış türüdür. 6- Donmuş su damlacıklarından oluşan yağış türüdür. 7- Buz parçalarından oluşan yağış türüdür. 8- Bulutların yeryüzüne inmesiyle oluşan doğa ola- yıdır. Rüzgâr Yağmur Kasırga Dolu Sis 149 HAYAT BİLGİSİ

ülkemizin kuzeyinde yer alan denizin adı nedir